Rolnice
W Polsce występuje ponad 45 gatunków rolnic, należących do rodziny sówkowatych (Noctu/dae), rzędu motyli (Lep/doptera). Z liczniej występujących gatunków wymienić należy: rolnicę panewkę (Agrot/s c-nigrum L), rolnicę zbożówkę (A. segetum Schiff-D.), rolnicę czopówkę (A. exc/amat/on/s L), rolnicę gwoździówkę (A. ypsi-lon Rott.) lub rolnicę tasiemkę (Rhyacia pronuba L). Szkodliwe są gąsienice, które podgryzają pędy i liście młodych, a nieraz i starszych roślin tuż nad ziemią. W starszych roślinach wygryzają nieregularne otwory lub powodują lokalne gołożery. Wiele gatunków rolnic uszkadza głównie części podziemne roślin, co wpływa na ich słabszy wzrost, więdnięcie, a w skrajnych przypadkach doprowadza do zasychania. Są to motyle średniej wielkości, o rozpiętości skrzydeł od 35 do-
45 mm, tylko nieliczne sq większe. Ubarwienie ich najczęściej jest szare, mało kontrastowe. Skrzydła przednie sq zwykle ciemniejsze, szare lub brunatne, z charakterystycznym dla gatunku deseniem w postaci nerkowatych lub okrągłych plamek, kliników, panewek itp. Skrzydła tylne sq najczęściej białawe z ciemniejszymi żyłkami i brunatnym obrzeżeniem. Motyle sq aktywne wieczorem i w nocy. Popularnie określa się je jako ćmy. Gqsienice sq wydłużone, walcowate, dość grube, z wyraźnq głowq i ośmioma parami nóg. Ich barwa najczęściej jest szara, ziemista lub oliwkowa, z ciemniejszym lub jaśniejszym pasem biegnqcym wzdłuż grzbietu. Strona brzuszna jest jaśniejsza. W stanie spoczynku lub zaniepokojone zwi-jajq się spiralnie.
Rozwój poszczególnych gatunków rolnic jest dość podobny. Zimujq przeważnie dorosłe gqsienice w glebie. Wczesnq wiosnq wychodzq na żer uzupełniajqcy, po czym następuje ich przepoczwarezonie w glebie, w kolebkach ziemnych. Wylot motyli rozpoczyna się w końcu maja i trwa, ze zmiennym nasileniem, do końca września. Samice, których płodność wynosi 600-1000, a czasem więcej jaj, skła-dajq je na rośliny źywicielskie lub obok na powierzchnię gleby. Po około 2 tygodniach wylęgajq się gqsienice, które rozpoczynajq żerowanie. Poczqtkowo pozostajq one na roślinach również w dzień, później (po trzeciej wylince) chowajq się na dzień do gleby, a na żerowanie wychodzq wieczorem i w nocy. U gatunków, które dajq dwa pokolenia w ciągu roku, dorosłe gqsienice przepoczwarczajq się w końcu lipca w glebie, a poczqwszy od sierpnia następuje wylot motyli i rozwój II pokolenia. Gqsienice żerujq do późnej jesieni, po czym schodzq do nieco głębszych warstw gleby na zimowanie.
Zwalczanie. Należy niszczyć chwasty zarówno w uprawach, ja'k i w ich sqsiedztwie. Przy masowych pojawach rolnic w danym rejonie należy przeprowadzić dezynsekcję gleby, stosujqc przed siewem lub
ttidzeniem roślin Basudin 10 G lub Diazinon 10 G w ilości 40-60 kcj/ha. Przy wczesnym wykryciu żerowania młodych gqsienic można /astosować do opryskiwania roślm Basudin 25 EC (0,1%; 0,5 l/m r/ędu). Na małych plantacjach, przy lokalnym porażeniu, można niszczyć gqsienice, które jako starsze zalegajq pod grudkami ziemi uszkodzonej roślinie.
