Lenie
Szkodniki te należą do rzędu muchówek (Diptera) i rodziny lenio-watych (Bib/onidae). Występują dość pospolicie, a lokalnie nawet masowo, szczególnie w glebach wilgotnych i zasobnych w próchnicę. Świeży obornik wywieziony na pole przyciąga muchy z dość dużych odległości.
W Polsce najczęściej występują: leń ogrodowy (Bibio hortulanus L.) i leń marcowy (B. mara L.). Szkodliwe są larwy, które podobnie jak larwy komarnic uszkadzają części podziemne roślin. Często przegryzają szyjkę korzeniową roślin tuż pod powierzchnią gleby. Uszkodzone rośliny rosną słabo, żółkną i lokalnie mogą zamierać. Większe szkody powodują w uprawach inspektowych lub na rozsad-nikach, gdzie są przenoszone z ziemią kompostową.
Są to muchówki średniej wielkości, o ciele dość krępym i pokrytym gęsto włoskami. Samica lenia ogrodowego jest ceglasta, z wyjątkiem głowy i odnóży, które sq czarne. Samiec jest jednolicie czarny. Samica jak i samiec lenia marcowego są czarne. Skrzydła obu gatunków są błoniaste, przydymione, szczególnie na przednim brzegu. Owad dorosły lenia ogrodowego ma długość 8-9 mm, a marcowego 11 - 13 mm. Larwy obu gatunków są podobne, wydłużone, stosunkowo cienkie, cylindryczne, beznogie, szare, z wyraźną czarną głową, długości do 15 mm. Ciało ich pokrywają regularnie rozmieszczone szczecinki, a ostatni segment odwłoka opatrzony jest czterema kolcami.
Cykl rozwojowy obu gatunków jest zbliżony. Zimują larwy w glebie. Wczesną wiosną następuje ich przepoczwarczenie, a po nim wylot much, który trwa od końca marca do czerwca. Główny pojaw lenia marcowego przypada na kwiecień, natomiast lenia ogrodowego na maj i czerwiec. Samice składają jaja do gleby wilgotnej i zasobnej w próchnicę. Larwy żywią -się początkowo rozkładającymi się częściami roślinnymi, a następnie objadają kiełki i korzenie uprawianych roślin. Żer larw trwa do jesieni, po czym schodzą na zimowanie. W ciągu roku oba gatunki dają jedno pokolenie. Zwalczanie. Likwidować źródła rozmnażania się leni. Komposty przykrywać folią lub przeprowadzać ich chemiczną dezynsekcję. Obniżać wilgotność wierzchnich warstw gleby w okresie lotu much, aby zniechęcić je do składania w niej jaj. W przypadku zauważenia w glebie larw przeprowadzić jej dezynsekcję, stosując Basudin 10 G lub Diazinon 10 G w dawce 80-120 kg/ha. Preparat należy wymieszać z wierzchnią warstwą gleby. W razie stwierdzenia uszkodzeń w okresie wschodów roślin lub po ich posadzeniu można zastosować do podlewania Basudin 25 EC (0,15%; 50 ml na 1 rozsadę).
